الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

58

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

( 1 ) تعيين فروة بن عمرو براى محافظت از غنائم نوشته‌اند كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله ، فروة بن عمرو بياضى را مسئول جمع‌آورى و محافظت از غنائم كرد . او تمام آنچه را كه مسلمانان به غنيمت گرفته بودند جمع‌آورى كرد و براى اهل خيبر هيچ چيزى را غير از لباسشان باقى نگذاشت . به دستور پيامبر صلّى اللّه عليه و آله غذا و علف را تخميس نكردند ؛ بلكه مردم به هر اندازه كه احتياج داشتند ، بر مىداشتند و هرگاه كسى احتياج به سلاحى داشت كه با آن بجنگد ، آن را از غنائم برمىداشت تا پس از پيروزى آن را به غنائم برگرداند . پس از آنكه تمام غنائم جمع‌آورى شد ، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله دستور داد كه آن را پنج قسمت كنند . آنگاه در يكى از قرعه‌ها نوشت : « للّه » . اولين سهمى كه خارج شد ، سهم پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله بود و بقيهء سهم‌ها مال مسلمانان شد . « 1 » ( 2 ) گفته‌اند كه از هر غنيمتى كه مسلمانان به دست مىآوردند ، خمس آن مال رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بود ؛ چه اينكه در آن حاضر يا غايب باشد . « 2 » بر اين اساس وقتى يكى از مسلمانان در جنگ خيبر ، دويست درهم را در خرابه‌اى پيدا كرد ، آن را نزد پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله آورد . آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله خمس آن را گرفت و بقيه را به وى برگردانيد . « 3 » سپس رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله دستور داد كه باقيمانده غنائم را بفروشند و فروة شروع به فروش آن كرد . فروة بن عمر مىگويد : مردم به من هجوم آوردند و در مدت دو روز تمام غنائم به فروش رفت و افراد مراجعه‌كننده آن قدر زياد بود كه لحظه‌اى استراحت نداشتيم . « 4 » ( 3 ) واقدى با سند خود از امّ عماره روايت كرده است : اشياى زيادى براى فروش عرضه شد كه گردن بندها و پارچه‌هاى زيادى را شامل مىشد . از او پرسيده شد : چه كسانى اين اشياء را مىخريدند ؟ گفت : هر كدام از مسلمانان مىتوانستند غنائم را بخرند . همچنين اعراب و يهوديانى كه در آنجا حاضر بودند و امان داده شده بودند ؛ اين اشياء را مىخريدند . « 5 »

--> - همسران پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله گفته است : « صفيّه ، همسر سلّام بن مشكم بود و سپس همسر كنانة بن ربيع شد . » ج 1 ، ص 160 و همين قول اخير صحيح است . ( 1 ) . مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 680 . ( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 683 . و در سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 371 به نقل از زهرى آمده است . ( 3 ) . مغازى ، ج 2 ، ص 682 . مقدارى از خمس كه به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله تعلّق مىگرفت ، صرف خريد سلاح و لباس مىشد و مقدارى از آن را به اهل بيت خود و خاندان عبد المطلب و فقيران و مسكينان مىداد ، ج 2 ، ص 680 . ( 4 ) . مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 680 . ( 5 ) . همان ، ج 27 ، ص 665 .